Typy dowodów: od obserwacji do interpretacji

W podejściu Evidence-Based Bible Studies (EBBS) kluczowe znaczenie ma precyzyjne rozróżnienie typów dowodów, które określają status epistemiczny informacji wykorzystywanych w analizie tekstu. Podstawową kategorią jest dowód jawny (explicit evidence) – informacja bezpośrednio obecna w tekście, możliwa do jednoznacznej identyfikacji bez potrzeby interpretacji. Uzupełnia go dowód ukryty (implicit evidence), który również jest zakorzeniony w tekście, lecz wymaga minimalnej operacji interpretacyjnej wynikającej z kontekstu językowego lub strukturalnego. Na wyższym poziomie znajduje się dowód wnioskowany (inferred evidence), powstający w wyniku integracji wielu danych w ramach określonej hipotezy wyjaśniającej.

Istotnym elementem modelu EBBS jest także brak dowodu (absent evidence), rozumiany nie jako luka, lecz jako informacja ograniczająca zakres dopuszczalnych interpretacji. Włączenie tej kategorii zapobiega nadinterpretacji i wzmacnia dyscyplinę metodologiczną. Razem typy dowodów tworzą kontinuum przejścia od obserwacji do interpretacji, bez ich ontologicznego utożsamienia. Dzięki temu EBBS umożliwia bardziej przejrzystą, kontrolowalną i naukowo uzasadnioną analizę tekstu, w której interpretacja pozostaje hipotezą zakorzenioną w danych, a nie ich substytutem.

Nicolas Poussin, Web Gallery of Art | wikimedia.org

Prześlij komentarz

0 Komentarze